Tehlikeli Madde Danışmanlığı

  • Tehlike madde güvenlik danışmanlığı nedir?
  • Tehlikeli madde güvenlik danışmanın görev ve yükümlülükleri nelerdir?
  • Tehlikeli maddeler nelerdir?
  • Hangi firmalar TMGD – Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti almak zorundadır?
  • Tehlikeli madde danışmanlığı hizmeti almak zorunda olan firmaların sorumlulukları ve yükümlülükleri nelerdir?
  • Firmalarla TMGD tehlikeli madde danışmanlığı nasıl yapılacak?

  • 1- Tehlike madde danışmanlığı nedir?

    Türkiye 2014 yılı itibariyle Tehlikeli Maddelerin Karayolunda Taşınmasına Hakkında Yönetmelik kapsamında ADR hükümlerini uygulamaya başlamıştır. Bu hükümlerden bir tanesi de Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı zorunluluğu ile ilgilidir. Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik kapsamında Tehlikeli Madde Taşımacılığı ile ilgili gönderen, paketleyen, dolduran, taşımacı vs. faaliyetleri gerçekleştiren işletmelerin insan sağlığı, diğer canlı varlıklar ve çevreye zarar vermeden güvenli bir şekilde ilgili mevzuatlar kapsamında yapmaları için işletmecilere yardımcı olan ve ilgili yasal dökümantasyonu hazırlayan danışmandır.


    2-Tehlikeli madde danışmanın görev ve yükümlülükleri nelerdir?

    (1) Danışmanın asıl görevi, işletmenin başındaki kişinin sorumluluğu altında, yapılan işin gereklilikleri kapsamında en uygun araç ve faaliyetleri belirleyip kullanımını sağlayarak, en güvenli yolla bu faaliyetlerin yönetimini kolaylaştırmaktır.

    (2) İşletme içerisindeki faaliyetler göz önüne alındığında, bir danışman başlıca aşağıdaki görevleri yapar:

    a) Tehlikeli maddelerin taşınmasında uluslararası anlaşma ve sözleşme (ADR/RID) hükümlerine uyulduğunu izlemek.

    b) Tehlikeli maddelerin ADR/RID hükümlerine göre taşınması hususunda işletmeye öneriler sunmak.

    c) İşletmenin tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili yıllık faaliyet raporunu, yıl sonu itibariyle ilk üç ay içerisinde hazırlamak ve elektronik ortamında İdare’ye ibraz etmek. Söz konusu yıllık rapor aşağıda belirtilen asgari hususları içerir:

    d) Taşınacak tehlikeli maddelerin tespiti yapılarak, bu maddeye ilişkin ADR’deki zorunluluklar ile uygunluk prosedürlerini belirlemek.

    e) İşletmenin faaliyet konusu olan tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanacağı taşıma araçları satın alınırken rehberlik etmek.

    f) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi ve boşaltımında kullanılan teçhizatın kontrolüyle ilgili prosedürleri belirlemek.

    g) Ulusal ve uluslararası mevzuat ve bunlarda yapılan değişiklikler hakkında, işletme çalışanlarına göreve yönelik eğitim vermek veya almalarını sağlamak ve bu eğitimin kayıtlarını muhafaza etmek.

    h) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında bir kaza veya güvenliği etkileyecek muhtemel bir olay meydana gelmesi durumunda uygulanacak acil durum prosedürlerini belirlemek, çalışanlara bunlarla ilgili tatbikatları periyodik olarak yaptırmak ve bunların kayıtlarını tutmak.

    i) Kazaların veya ciddi ihlallerin tekrar oluşmasını önleyecek tedbirlerin alınmasını sağlamak.

    j) Alt yüklenicilerin veya üçüncü tarafların seçiminde ve çalıştırılmasında tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili mevzuatın öngördüğü özel şartların dikkate alınmasını sağlamak,

    k) Tehlikeli maddelerin taşınması, doldurulması veya boşaltılmasında yer alan çalışanların, operasyonel prosedürler ve talimatlar hakkında bilgiye sahip olmalarını sağlamak.

    l) Tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılmasında muhtemel risklere karşı hazırlıklı olmak için, ilgili personelin farkındalığını artırmaya yönelik önlemler almak.

    m) Tehlikeli maddenin sınıfına göre taşıma sırasında taşıtta bulunması gereken doküman ve güvenlik teçhizatlarının taşıma aracında bulundurulmasına yönelik talimatları oluşturmak.

    3- Tehlikeli maddeler nelerdir?
    Sınıf Sınıfın Tanımlanması
    1 Patlayıcı Madde ve Nesneler
    2 Gazlar
    3 Yanıcı Sıvı Maddeler
    4.1 Yanıcı Katı Maddeler
    4.2 Kendi Kendine Yanan Maddeler
    4.3 Su ile temas halinde tehlikeli gazlar çıkaran maddeler
    5.1 Yakıcı (oksitleyici) Maddeler
    5.2 Organik Peroksitler
    6.1 Zehirli Maddeler
    6.2 Bulaşıcı Maddeler
    7 Radyoaktif Maddeler
    8 Aşındırıcı/ Asidik Maddeler
    9 Farklı Tehlikeleri olan Madde ve Nesneler

    3- Tehlikeli maddeler nelerdir?

    Bu yönetmelik kapsamında ve “Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesinin Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönergesine” göre bir takvim yılı içersinde net 50 ton ve üstü tehlikeli mal kapsamındaki mallar ile işlem yapan dolduran, paketleyen, yükleyen, gönderen, yükleyen, gönderen, alıcı, boşaltan ve tank konteyner/taşınabilir tank işletmecisi olarak bu faaliyetlerden biri veya birden fazlası ile iştigal eden işletmeler “Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB)”ni firmaları adına en geç 31 Aralık 2014 tarihine kadar almış olmaları gerekmektedir.


    01 Ocak 2015 tarihinden itibaren TMGD bulundurmayan TMFB ye sahip işletmelere Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkındaki Yönetmeliğinin 33 üncü maddesine aykırı hareket ederek tehlikeli madde güvenlik danışmanı çalıştırmayan işletmelere 1.101 TL idari para cezası verilmeye başlanmıştır.


    5- Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti almak zorunda olan firmaların sorumlulukları ve yükümlülükleri nelerdir?

    Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik ile birlikte kapsamda bulunan kuruluşlar Ulaştırma Bakanlığına (Bölge Müdürlüklerine) başvurarak Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almak zorundadır.

    Tehlikeli madde taşımacılığı yapan şahıs ve şirketler Tehlikeli madde güvenlik danışmanı istihdam etme veya tehlikeli madde güvenlik danışmanından hizmet alma zorunluluğu bulunmaktadır.

    Kapsamda bulunan firmalar işletmede taşıma, yükleme veya boşaltma sırasında meydana gelen bir kazanın cana, mala ve çevreye zarar vermesi durumunda; kaza hakkında bilgi toplayarak idareye bir kaza raporu vermelidir.


    6- Firmalarla TMGD tehlikeli madde danışmanlığı nasıl yapılacak?

    “Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ” 22 Mayıs 2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

    Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik’ hükümlerine göre; işletmelerin Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etme veya tehlikeli madde güvenlik danışmanından hizmet alma zorunluluğu 30/6/2015 tarihinden itibaren başlamıştır. “Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ” e göre İşletmelerin sorumlulukları ve yükümlülükleri başlıklı 27 inci maddesinin beşinci fıkrasının göre, Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeler; istihdam edeceği veya hizmet alacağı Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanları (TMGD) ile yaptığı sözleşmeyi veya sözleşmesine son verdiği kişi/kişileri 30 (otuz) gün içerisinde Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğüne bildirmekle yükümlülükleri bulunmaktadır.

    TMKT (Tehlikeli Mal ve Kombine Malzeme Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü) , işletmelerin bu yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri için e-devlet sistemi üzerinden bir TMGD – KATİP (Kayıt, Takip ve İzleme Programı) adı altında bir bilgisayar programı hazırlayarak tarafların kullanıma açmıştır. Bakanlıkça hazırlanan TMGD kayıt ve fesih işlemelerine ilişkin olarak hazırlanan www.turkiye.gov.tr adresinde yer alan TMGD – KATİP bilgisayar programına, işetmelerin temsile yetkilisinin veya TMGD’lerin kendilerine ait e-devlet şifrelerini kullanarak, açılan sayfa üzerinden takip edilerek kayıt işlemlerini gerçekleştirilebilecektir.